Tuồng Hát / Xem Hát Bội

Xem Hát Bội

1
Ðầu đình sân khấu dựng từ lâu
Ðèn, đuốc, màn, phông rực rỡ màu
Trai gái rủ rê ngoài cổng trước
Trẻ già í ới mé vườn sau
Thanh niên nô nức nghênh phường hát
Bô lão lăng xăng rước trống chầu
Lam lũ quanh năm chờ lễ hội …
Ngày xuân vơi bớt nỗi lo âu

2
Cũng kép, cũng đào đủ các vai
Tuồng xưa, vở mới lẫn bi hài
Trên ngai hoàng đế ung dung ngự
Dưới trướng quan quân cúi lạy dài
Phủ chúa công thần cao võng lọng
Cung vua thái giám nặng cân đai
Hạ màn, chùi mặt trơ phường hát
Khán giả khen chê dậy khán đài

3
Mang hia,đội mão khoác long bào
Bỗng chốc thành vua sướng biết bao
Mỹ nữ xiêm y nơi thượng uyển
Cung phi ngà ngọc chốn lầu cao
Văn quan khẩu khí thời lơ láo
Võ tướng gươm đao buổi lạn trào
Lột hết long bào, hia , mão… dỏm
Hóa ra đào,kép – lại mầy tao .

4
Không nghè, không Cống cũng làm quan
Áo gấm, hài nhung thật rỡ ràng
Ích nước bỏ bê dân cực khổ
Lơị nhà vơ vét vợ giàu sang
Bệ rồng ton hót lời xu nịnh
Trướng phủ âm mưu chuyện trái ngang
Vận nước anh hùng còn lận đận
Chính trường đồ điếu giọng huênh hoang

5
Tùng tùng trống trận giục liên hồi
Quân sỹ hò reo nước lửa sôi
Một tướng lừng danh chưa định phận
Dăm tên tiểu tốt quyết tranh ngôi
Quần hồ liều mạng nghiêng phần thắng
Mãnh hổ cô thân khó địch rồi
Thế trận binh đao đang quyết liệt
Ðước thua, khán gỉa phải chờ thôi .

6
Ðàn ca, sáo thổi khúc nghê thường
Vũ nữ xiêm y phảng phất hương
Thiên Tử đắm chìm trong khoái lạc
Trung quân can gián chết thê lương
Cung son Hoàng Hậu phơi nhan sắc
Triều chíng gian thần loạn kỷ cương
Tấc đất biên thùy không giữ vẹn
Ngàn năm bia miệng ắt neo gương

7
Trướng gấm, màn nhung rũ hậu cung
Từ đây quê kiễng cách ngàn trùng
Thứ Phi vò võ chăn đơn chiếc
Tỳ nữ canh thâu gối lạnh lùng
Nghĩa mẹ, công cha chưa báo đáp
Tình duyên ân ái chẳng tương phùng
Lầu son vùi lấp thời xuân sắc
Cố lý vời trông bóng mịt mùng

8
Hát bội xem vui nhất chú hề
Áo the, khăn xếp vểnh râu dê
Nhạo đời lý sự chua như giấm
Xử thế văn hoa ngọt tựa chè
Vua chúa bất minh cười nhạo báng
Quan quyền nhũng lạm chửi ê chề
Chọc quê tài giỏi hơn cù lét
Khán giả cười ôm bụng hả hê

9
Áo sô, giày cỏ gốc dân đen
Phẩm trật vua ban cấp… lính quèn
Chiến địa phơi thây không kẻ nhớ
Quân trường luyện võ chẳng ai khen
Canh măng, cháo bẹ ăn nhàm bữa
Giáo mác, gươm đao múa đã quen
Ðất nước bình yên hồi cố quán
Cầy sâu cuốc bẫm ruộng chua phèn

10
Hát bội đêm Xuân đã vãn chầu
Người về thao thức ngẫm mà đau
Nhất thời quan chức giàu sang mãi
Vạn đợi dân đen khổ tiếp nhau
Phận sãi nhà chùa quen quét lá
Con vua dòng dõi nối ngôi cao
Tuồng xưa tích cũ thay đào kép
Vở mới chờ xem diễn thế nào ?

Phan Ðắc Lữ

*

Bài họa Hạ Thái Trần Quốc Phiệt

  Tuồng Hát

1-

Chắc rằng tuồng hát chẳng còn lâu
Xiêm áo giờ đây đã lạc màu
Đào kép ranh ma gom bạc trước
Thầy tuồng lươn lẹo thọc hèo sau
Đám hề oang oác lòng vòng diễu
Lũ dốt hung hăng lấc cấc chầu
Càng tiếp theo ông càng thụt hậu
Bản bài mau trả lại trời Âu !

2-

Kép đào vài mống thủ nhiều vai
Đổi mặt, thay gươm, áo, mão, hài…
Vào lính lom khom vung kiếm ngắn
Ra quan khệnh khạng múa thương dài
Lên vua trịnh trọng ngồi ngai báu
Xuống chốt hom hem thắt vệ đai
Tước vị phù du màn cũng hạ…
Không về tiên cảnh – xuống âm đài.

3-

Tô son trét phấn diện nhung bào
Cố dấu chân truyền mặt bánh bao
Giữa đám thần dân đè cổ thấp
Trong hàng quan cách nịnh vai cao
Huyênh hoang hống hách ngoài tiền sảnh
Khúm núm co ro lúc yết trào
Vai vế như đời trong diễn xuất
Khi thì dạ dạ, lúc mày tao !

4-

Học hành dăm chữ léo lên quan
Kèn trống lung tung cũng rộn ràng
Bản mặt lũ hề nhìn thấy ghét
Phấn son mẹ đĩ học làm sang
Vở tuồng uốn nắn đần thành độn
Điệu hát ngây ngô ngược với ngang
Đợi đến vãn trò thật chán nản
Chìm vào giấc điệp mộng đi hoang !

5-

Phường hát bơ bơ chẳng phản hồi
Dân oan chờ chực sốt lên sôi
Quan trên đủng đỉnh đeo thăng ghế
Thầy dưới lăm le bám thượng ngôi
Dẫu thỉnh dẫu cầu – câu đách biết
Mặc thưa mặc kiện – chuyện qua rồi
Bao Công sống dậy lòng ngao ngán
Luật lệ rừng hoang chỉ thế thôi !

6-

Điệu nhạc nghe sao quá khác thường
Vận theo gánh hát tội quê hương
Reo trong hồn nước lời thê thảm
Tản giữa hương trời tiếng lẹo lươn
Gió lộng buồn hiu ngoài cõi ải
Mưa dầm lạnh ngắt chốn biên cương
Trăm năm một cuôc trần hư hỏng
Sao chẳng đem mình đến rọi gương

7-

Xem diễn tuồng đời chuyện kiếm cung
“Rừng vàng bể bạc”, ngất trùng trùng ?
Núi dài sông lớn đều quen biết
Biển rộng đảo xa chẳng lạ lùng
Sáng dậy Bắc ranh dời cột mốc
Chiều ra hải phận chắn biên phùng
Tình thân hữu hảo đà tan biến
Bạn với quân gian chịu mịt mùng !

8-

Khen chê “bố láo”có thằng hề
Xỏ lá huyên thuyên dặm chút dê
Mũi hểnh, lời chua hơn hẳn khế
Môi cười, tiếng ngọt tựa như chè
Mắng quan vô độ đưa tay chỉ
Khiển chúa hoang dâm lệch miệng chề
Vào tuồng dạy dỗ điều luân lý
Ai kẻ đời thường ngẫm vậy hê?!

9-

Tắt đèn sân khấu lại hoàn đen
Lột bỏ mão hia xuống tốt quèn
Son phấn điểm tô bao chí lớn
Tình đời gắn bó mấy lời khen
Bạc tiền bất chấp nơi thân thuộc
Danh lợi xói mòn chỗ lạ quen
Ngớ ngẩn sự đời ôi gánh hát
Lửng lơ bèo dạt nước ao phèn

 10-

Tuồng dở lệnh trên cứ phải chầu…
Gõ dùi xuống trống nhịp tim đau
Đoạn lên lỗi điệu trêu vần với
Khúc xuống sai lời tréo vận nhau
Dân giả biết mình phần cổ thấp
Thầy tuồng bôi mặt thứ quan cao
Đủ rồi chán quá chờ tan đám
Dẹp sớm còn hơn sung sướng nào !

Oct-12-2011

Đã xem 887 lần.

Be the first to comment

Leave a Reply

Your email address will not be published.


*